‘ २०२६ क्यूएस बेस्ट स्टुडंट सिटीज् ‘च्या जगभरातील पहिल्या १३० शहरांच्या यादीत भारतातील मुंबईसह राजधानी दिल्ली, बेंगळुरू (Bengaluru) आणि चेन्नईचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये विद्यार्थ्यांसाठी जागतिक स्तरावर सर्वांत परवडणारे शहर म्हणून दिल्लीला मानांकन देण्यात आले आहे.
जागतिक उच्च शिक्षण सल्लागार असलेल्या लंडनस्थित ‘क्यूएस’ कंपनीने सर्वेक्षणाअंती तयार केलेल्या या क्रमवारीत जगभरातील १५० शहरांचे मूल्यमापन करण्यात आले आहे. या यादीत भारतातील या चारही शहरांच्या क्रमवारीत सुधारणा झाली आहे. मुंबईने पुन्हा पहिल्या शंभरात प्रवेश केला आहे. १५ क्रमांकांनी सुधारणा होऊन मुंबईने ९८ वे स्थान मिळवले आहे. दिल्लीने सात क्रमांक वर जाऊन १०४वे स्थान मिळवले; तर सर्वाधिक प्रगती करून बेंगळुरूने २२ क्रमांक वर जाऊन १०८वे स्थान मिळविले आहे. चेन्नईने १२ क्रमांक वर जाऊन १२८ वे स्थान पटकावले आहे.
मुंबई आणि बेंगळुरूने परवडण्याच्या निकषात चांगली कामगिरी करून पहिल्या १५मध्ये स्थान मिळवले आहे. ‘एम्प्लॉयर ॲक्टिव्हिटी’ या वर्गवारीमध्ये दिल्ली आणि मुंबई या दोन्ही शहरांनी जागतिक ‘टॉप ५०’मध्ये स्थान मिळवले आहे. बेंगळुरूने या क्षेत्रात सर्वाधिक ४१ स्थानांची झेप घेऊन ५९ वे स्थान पटकावले आहे; तर चेन्नईने २९ स्थानांची झेप घेऊन नोकरीच्या बाजारपेठेत आपल्या पदवीधरांना असलेली ओळख अधोरेखित केली आहे.
‘२०६ क्यूएस बेस्ट स्टुडंट सिटीज रँकिंग’मध्ये भारताची वाढते स्थान देशाच्या उच्च शिक्षणातील रचनात्मक बदल दर्शवते. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२०ला पाच वर्षे होत असताना, जागतिक संलग्नता, गुणवत्तावृद्धी आणि विद्यार्थी-केंद्रित शिक्षणाचे फळ आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दिसू लागले आहे,’ असे ‘क्यूएस’च्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी जेसिका टर्नर यांनी सांगितले.
कमीतकमी अडीच लाख लोकसंख्या आणि ‘ क्यूएस वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग ‘मध्ये कमीतकमी दोन विद्यापीठे असणाऱ्या देशांचा ‘क्यूएस’ने या यादीसाठी विचार केला आहे. माजी विद्यार्थी आणि संभाव्य विद्यार्थी या दोन्ही वर्गवारींमध्ये हे सर्वेक्षण करण्यात आले असून, त्यासाठी एक लाख प्रतिसादांचा विचार करण्यात आला आहे.
यंदाची क्रमवारी ही जागतिक शिक्षण क्षेत्रात बदलाचे संकेत देत असून, सोलने लंडनला मागे टाकत जगातील सर्वोत्कृष्ट विद्यार्थी शहराचा मान पटकावला आहे. सलग सहा वर्षे पहिल्या क्रमांकावर असलेले लंडन तिसऱ्या स्थानावर घसरले, याचे मुख्य कारण ‘अफोर्डेबिलिटी’ निर्देशांकात लक्षणीय घसरण झाली असून, जागतिक स्तरावर ते ११ स्थानांनी घसरून १३७ व्या स्थानावर आले आहे.
