भारतीय स्वयंपाकघरातील तूप म्हणजे फक्त चव वाढवणारा पदार्थ नाही, तर तो आरोग्यासाठीही अनमोल आहे. आयुर्वेदात तुपाला अमृतासमान स्थान दिले गेले आहे. विशेषतः सकाळी उठल्यानंतर किंवा रात्री झोपण्यापूर्वी तुपामध्ये गरम पाणी मिसळून पिण्याची परंपरा अनेक घरांमध्ये आजही टिकून आहे. आधुनिक संशोधन आणि जुनी आयुर्वेदीय शास्त्रे दोन्ही हे मान्य करतात की तूप + गरम पाणी शरीरासाठी अनेक प्रकारे फायदेशीर आहे.
- पचनशक्ती सुधारते
तूप हे नैसर्गिक ल्युब्रिकंट आहे. गरम पाण्यासोबत ते घेतल्यास पोटातील मलावरोध दूर होतो. पचनसंस्था व्यवस्थित चालते. ज्यांना वारंवार बद्धकोष्ठतेचा त्रास होतो, त्यांच्यासाठी हा घरगुती उपाय रामबाण ठरतो. - शरीर शुद्धीकरण आणि डिटॉक्स
गरम पाणी शरीरातील टॉक्सिन्स बाहेर काढण्यास मदत करते. तुपासोबत घेतल्यास आतड्यांमधील शोषण प्रक्रिया सुधारते. त्यामुळे शरीर शुद्ध राहते आणि त्वचाही उजळ दिसते. - वजन नियंत्रणासाठी उपयुक्त
अनेकांना वाटतं तूप खाल्ल्याने वजन वाढतं. पण नियंत्रित प्रमाणात गरम पाण्यासोबत घेतल्यास तूप शरीरातले वाईट मेद जाळण्यास मदत करते. यामुळे वजन कमी होण्यास मदत मिळते आणि ऊर्जा पातळीही टिकून राहते. - सांधेदुखी व हाडांसाठी फायदेशीर
तुपामध्ये ओमेगा-३ फॅटी अॅसिड्स आणि कॅल्शियम शोषणास मदत करणारे घटक असतात. त्यामुळे हाडं मजबूत होतात. गरम पाण्यासोबत घेतल्यास सांध्यांना आवश्यक स्निग्धता मिळते आणि वेदना कमी होतात. - मेंदू आणि स्मरणशक्तीसाठी हितकारक
आयुर्वेदानुसार तूप मेंदूला पोषण देणारे आहे. नियमित सेवन केल्यास एकाग्रता आणि स्मरणशक्ती सुधारते. अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि ऑफिसमध्ये मानसिक ताण असणाऱ्यांसाठी हा उपाय उपयुक्त ठरतो. - त्वचा व केसांसाठी उपयुक्त
तूप शरीरात ओलावा टिकवून ठेवतो. त्यामुळे कोरडी त्वचा मऊ राहते. केसांच्या मुळांना पोषण मिळून केस दाट आणि निरोगी राहतात.
सेवन करण्याची योग्य पद्धत
सकाळी उठल्यानंतर कोमट पाण्यात अर्धा ते एक चमचा शुद्ध गायीचे तूप मिसळून प्यावे. रात्री झोपण्यापूर्वीही असेच घेता येते. परंतु अती प्रमाणात सेवन करू नये. मधुमेह, लठ्ठपणा किंवा इतर गंभीर आजार असणाऱ्यांनी वैद्यकीय सल्ला घेऊनच सेवन करावे.
